Search for answers or browse our knowledge base.
Tip: Start typing in the input box for immediate search results.
ข้อห้ามในการนวดแผนไทยมีอะไรบ้าง ?
ข้อห้ามคืออาการเจ็บป่วยที่ไม่ควรทำการนวดแผนไทยเพราะอาจเป็นอันตรายต่อผู้รับบริการ คำว่า “contra” หมายถึง “ต่อต้าน” หรือ “ขัดแย้ง” และ indications คืออาการที่บ่งชี้ว่าจำเป็นต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์เฉพาะทาง ข้อมูลประวัติสุขภาพของผู้รับบริการมีความสำคัญอย่างยิ่งในการประเมินข้อห้ามที่อาจมีและการให้บริการที่ตรงกับความต้องการของผู้รับบริการ
ข้อห้ามในการนวดแผนไทยเป็นประเด็นสำคัญที่ผู้ประกอบวิชาชีพมือใหม่มักต้องการคำแนะนำ ซึ่งไม่ใช่แค่เพียงการรู้ว่าเมื่อไหร่ไม่ควรทำการนวดแผนไทยให้กับผู้รับบริการ แต่เป็นองค์ความรู้ที่มีความสำคัญในวิชาชีพนี้ ข้อห้ามเหล่านี้อาจจะทำให้คุณประหลาดใจ แต่ขอให้เชื่อเถอะว่าการมีความเข้าใจในเรื่องนี้เป็นสิ่งจำเป็นอย่างนี้
เราจะรู้ได้อย่างไรว่าอะไรคือข้อห้ามในการนวดแผนไทย ?
ข้อห้ามบางอย่างเป็นกรณีที่ชัดเจน เช่น ผู้ที่เป็นโรคติดต่อควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดผู้อื่นเพื่อป้องกันการแพร่เชื้อ แต่เป็นความโชคดีที่คนที่มีอาการเช่นนี้มักไม่มาขอรับบริการนวด
แต่สิ่งที่มักเกิดขึ้นบ่อยๆ คือ คุณจะมีลูกค้าที่มีอาการบางอย่าง เช่น มีปัญหาผิวหนังที่ศีรษะ เคยผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า กำลังตั้งครรภ์หรือเป็นโรคกระดูกพรุน สิ่งสำคัญคือต้องรู้ว่าข้อห้ามหลายอย่างใช้กับบริเวณร่างกายเฉพาะส่วน ดังนั้น แม้จะไม่สามารถนวดบริเวณร่างกายที่มีปัญหาได้ แต่ข้อห้ามในการนวดแผนไทยไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถนวดส่วนอื่นของร่างกายได้ และสิ่งที่เป็นข้อห้ามสำหรับการนวดแผนไทยรูปแบบหนึ่งอาจเหมาะสมสำหรับการนวดอีกรูปแบบหนึ่ง ดังนั้น ข้อห้ามจึงต้องพิจารณาเป็นกรณีๆ ไป
ที่ผ่านมานั้น ปัญหาผิวหนังที่ศีรษะเป็นข้อห้ามสำหรับการนวดศีรษะแต่ไม่ใช่สำหรับการนวดเท้า การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเป็นข้อห้ามสำหรับการกดจุดและการยืดขา แต่ไม่ใช่สำหรับการนวดส่วนบนของร่างกาย การตั้งครรภ์เป็นข้อห้ามสำหรับการยืดบริเวณช่วงกลางลำตัวของการนวดแผนไทย แต่ไม่ใช่สำหรับการนวดศีรษะหรือมือ โรคกระดูกพรุน ซึ่งมีลักษณะกระดูกอ่อนแอและเปราะบาง อาจเป็นข้อห้ามสำหรับการนวดกดลึก แต่ไม่ใช่สำหรับการนวดท้อง เช่น ชิเนซัง
เนื่องจากอาการเจ็บป่วยหรือโรคส่วนใหญ่ไม่สามารถสังเกตเห็นได้ทันทีจากการมองด้วยตาเปล่า จึงจำเป็นต้องสอบถามข้อมูลนี้จากผู้รับบริการโดยใช้แบบฟอร์มประวัติ แบบฟอร์มประวัติเป็นมาตรฐานสำหรับผู้ใช้บริการที่มาใช้บริการครั้งแรกในแคนาดา ซึ่งมักจะกรอกแบบฟอร์มที่ระบุโรคต่างๆ หากไม่มีแบบฟอร์ม ผู้ประกอบวิชาชีพต้องสอบถามผู้รับบริการด้วยวาจาเกี่ยวกับโรคต่างๆ เช่น โรคที่เคยเป็นหรือกำลังเป็นอยู่ในปัจจุบัน กระดูกหัก การผ่าตัด การฝังวัสดุทางการแพทย์ การรักษาทางการแพทย์อื่นๆ รวมไปถึงยาที่ใช้
ข้อห้ามในการนวดแผนไทยมีอะไรบ้าง ?
ข้อห้ามในการนวดแผนไทยมีมากกว่าที่คุณคาดคิด อย่างไรก็ตาม โดยทั่วไปแล้วไม่น่าเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัยมากนัก เมื่อคุณนวดด้วยความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพร่างกายของผู้รับบริการที่มากพอ
อาการผิดปกติที่ช่องท้อง ไส้เลื่อนคือภาวะที่อวัยวะภายในโผล่ทะลุผ่านผนังกล้ามเนื้อ ห้ามทำการนวดแผนไทยบริเวณนี้หรือพยายามดันอวัยวะกลับเข้าไป ห้ามนวดคนที่มีไส้เลื่อนที่สะดือหรือมีอาการปวดท้องที่ไม่ทราบสาเหตุ หากอาการไม่รุนแรง ให้ดำเนินการด้วยความระมัดระวังและสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด
การบาดเจ็บหรือการอักเสบของกล้ามเนื้อ หากเป็นการบาดเจ็บเรื้อรังและไม่มีร่องรอยโรคของการบาดเจ็บ คุณอาจทำการนวดด้วยความระมัดระวัง ภาวะอักเสบรวมถึงโรคที่ลงท้ายด้วย “-is” เช่น เส้นเลือดอักเสบ (phlebitis) ผิวหนังอักเสบ (dermatitis) และข้ออักเสบ (arthritis) เป็นต้น การนวดแผนไทยอาจทำให้การอักเสบรุนแรงขึ้น ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงการนวดบริเวณนี้ โดยเฉพาะหากมีการบาดเจ็บที่เห็นได้ชัด เช่น รอยฟกช้ำหรือมีอาการบวมอักเสบ
กระดูกหัก (ร้าวแตก) หรือข้อเคลื่อน (ข้อหลุด) นวดบริเวณนี้ได้เฉพาะเมื่อได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากแพทย์ของผู้รับบริการเท่านั้น ห้ามกดโดยตรงบนกระดูกที่กำลังสมานตัว การนวดเบาๆ ในบริเวณนี้สามารถช่วยปรับการไหลเวียนเลือดได้
อาการปวดรุนแรง หากความเจ็บปวดเกิดจากกล้ามเนื้อตึง ให้นวดด้วยความระมัดระวัง หากความเจ็บปวดเกี่ยวข้องกับเส้นประสาท ให้หลีกเลี่ยงการนวดเพื่อป้องกันความเสียหายเพิ่มเติม
ไข้ ไข้เป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าร่างกายกำลังพยายามต่อสู้เพื่อแยกและขับสิ่งแปลกปลอมออก ห้ามนวดตัว แต่อาจนวดมือ ใบหน้าและศีรษะของผู้รับบริการเบาๆ เพื่อการผ่อนคลาย การนวดแผนไทยอาจทำให้การอักเสบรุนแรงขึ้นและอาจแพร่กระจายการติดเชื้อหากสาเหตุของไข้เกิดจากแบคทีเรีย
การเจ็บป่วยเฉียบพลันที่ไม่รุนแรง โรคระบบทางเดินหายใจ เช่น หวัด ไข้หวัดใหญ่หรือเจ็บคอ อาจติดต่อไปยังผู้ประกอบวิชาชีพและผู้อื่นในคลินิกได้ อาการเหล่านี้อาจเกิดร่วมกับข้อห้ามอื่นๆ เช่น ไข้
ปวดศีรษะรุนแรง หากไม่ทราบสาเหตุของอาการปวดศีรษะรุนแรง ให้งดการนวด เนื่องจากอาจเกิดจากอาการเจ็บป่วยที่มีความเสี่ยงและต้องได้รับความยินยอมจากแพทย์
ไมเกรน การนวดอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้น ผู้รับบริการควรพักผ่อนและรับประทานยาตามที่จำเป็น
โรคกระดูกพรุน โรคกระดูกพรุนคือภาวะที่กระดูกมีรูพรุน เปราะและแตกหักง่าย ต้องแน่ใจว่าใช้แรงกดเบาๆ เนื่องจากการกดแบบลึกอาจรุนแรงเกินไปสำหรับโรคนี้
หลังการผ่าตัด ผู้ประกอบวิชาชีพต้องได้รับความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรจากแพทย์ของผู้รับบริการก่อนทำการนวดแผนโบราณเท่านั้น ถึงจะสามารถทำการนวดได้
ความดันโลหิตสูง โรคนี้เกิดจากการที่มีแรงดันมากเกินไปต่อผนังหลอดเลือด ผู้รับบริการที่มีความดันโลหิตสูงควรได้รับการนวดเบาๆ เท่านั้น หากจะนวด ไม่ว่าจะรับประทานยาอยู่หรือไม่ ผู้รับบริการที่มีความดันโลหิตสูงต้องได้รับความยินยอมจากแพทย์
โรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะเรื้อรัง ผู้ที่เป็นโรคหลอดเลือดสมองที่จำเป็นต้องได้รับกายภาพบำบัดและการนวด ให้ใช้แรงกดเบาๆ เนื่องจากการกดแรงเกินไปอาจทำให้เกิดรอยฟกช้ำหรือทำให้ลิ่มเลือดหลุดไปที่หัวใจหรือสมอง
โรคหลอดเลือด ห้ามนวดผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับหลอดเลือดโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากแพทย์
มะเร็ง การนวดแผนไทยเพิ่มการไหลเวียนของน้ำเหลือง และมะเร็งสามารถแพร่กระจายผ่านระบบน้ำเหลืองได้ ดังนั้นการนวดอาจทำให้มะเร็งแพร่กระจายเพิ่มขึ้นได้ ให้ลดแรงกดและหลีกเลี่ยงการกดบริเวณต่อมน้ำเหลือง นวดได้เฉพาะเมื่อได้รับการอนุมัติจากแพทย์ และหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีก้อนเนื้องอกรวมไปถึงเนื้อเยื่อโดยรอบ
ภาวะบวมน้ำ ภาวะบวมน้ำคือการสะสมของของเหลวในช่องว่างระหว่างเนื้อเยื่อ หากคุณต้องนวดให้ผู้ที่มีภาวะบวมน้ำ ทิศทางการนวดควรมุ่งเน้นไปที่หัวใจเท่านั้น ห้ามนวดหากภาวะบวมน้ำนั้นเกิดจากโรคหัวใจ ตับหรือไต เนื่องจากการไหลเวียนของเหลวอาจทำให้อวัยวะที่ได้รับผลกระทบทำงานหนักเกินไป
การติดเชื้อเอชไอวี เอชไอวีติดต่อผ่านการแลกเปลี่ยนของเหลวในร่างกายเท่านั้น (เลือด อสุจิ สารคัดหลั่งในช่องคลอด หรือน้ำนมมารดา) ไม่ใช่ผ่านการนวด อย่างไรก็ตาม การติดเชื้อที่ผู้ป่วยประสบในระยะสุดท้ายของโรคเอดส์อาจเป็นข้อห้าม หลีกเลี่ยงบริเวณที่มีผื่น แผล รอยโรคหรือการบวม สวมถุงมือผ่าตัดบางๆ หากคุณมีแผลเปิดหรือรอยถลอกที่มือ
เส้นเลือดขอด เส้นเลือดขอดคือเส้นเลือดที่ขยายใหญ่ซึ่งมักมีลิ่มเลือดและเนื้อเยื่อที่ถูกทำลาย ใช้แรงกดเบามากๆ ข้างๆ เส้นเลือดขอดในทิศทางไปที่หัวใจ ห้ามนวดใกล้เส้นเลือดที่ขยายใหญ่ เนื่องจากการนวดอาจทำให้ลิ่มเลือดในเส้นเลือดหลุด ซึ่งอาจไปอุดตันหัวใจ ปอดหรือสมอง
โรคผิวหนังติดต่อ ห้ามนวดบริเวณที่ติดเชื้อ เนื่องจากการนวดอาจทำให้โรคแพร่กระจายไปยังส่วนอื่นของร่างกายหรือแม้แต่ติดเชื้อไปยังผู้ประกอบวิชาชีพ หากไม่สามารถหลีกเลี่ยงบริเวณนั้นได้ ให้งดการนวด
ปัญหาผิวหนังที่ไม่ใช่โรคติดต่อ ห้ามนวดโดยตรงบนผื่น บาดแผล รอยฟกช้ำ แผลไหม้ ฝี ตุ่มพองและปัญหาผิวหนังเฉพาะที่อื่นๆ คุณยังสามารถทำการนวดแผนไทยในบริเวณที่ห่างจากปัญหาผิวหนังเหล่านี้ได้
สตรีมีครรภ์ สตรีมีครรภ์ต้องได้รับอนุญาตจากแพทย์สำหรับการนวด แต่ห้ามนวดสตรีมีครรภ์ที่มีภาวะแทรกซ้อนใดๆ ในการตั้งครรภ์
สตรีในช่วงมีประจำเดือน คุณสามารถนวดสตรีที่มีประจำเดือนได้ แต่ให้สังเกตท่าที่เป็นข้อห้ามที่ระบุในส่วนถัดไป
การมึนเมาจากยาหรือแอลกอฮอล์ ห้ามนวดผู้ที่มึนเมาจากยาหรือแอลกอฮอล์ เนื่องจากการนวดอาจเพิ่มผลของสารเหล่านั้น ผู้รับบริการจะคาดเดาได้ยากและอาจควบคุมตัวเองไม่ได้เมื่อมีอาการมึนเมา
การสร้างความมั่นใจเกี่ยวกับข้อห้ามในการนวดแผนไทย
ส่วนใหญ่แล้ว ไม่จำเป็นต้องปฏิเสธลูกค้าเนื่องจากอาการใดอาการหนึ่ง ข้อห้ามต้องพิจารณาเป็นกรณีๆ ไป และสิ่งสำคัญคือต้องรู้ว่าการนวดแผนไทยไม่ใช่การรักษาแบบ “ฟรีไซส์ใส่ได้ทุกคน” ดังนั้น เมื่อคุณเจอข้อห้ามเฉพาะ คุณสามารถปรับการรักษาได้หลายวิธี:
หากคุณต้องการความรู้เพิ่มเติมโดยเฉพาะเกี่ยวกับพยาธิวิทยาและข้อห้าม คุณสามารถลงทุนซื้อหนังสืออ้างอิงเช่น A Massage Therapist’s Guide to Pathology ของ Ruth Werner หากคุณยังขาดความมั่นใจและความรู้ในการจัดการกับผู้รับบริการที่มีปัญหาอาการเจ็บป่วย ให้งดเว้นการนวด แต่ให้แนะนำลูกค้าไปพบผู้ประกอบวิชาชีพที่เชี่ยวชาญหรือมีประสบการณ์มากกว่าในการนวดผู้รับบริการที่มีอาการนั้นๆ
จงจำไว้ว่า คุณต้องประเมินแต่ละสถานการณ์เป็นกรณีๆ ไป ยิ่งทักษะของคุณดีเท่าไร คุณก็จะยิ่งรู้วิธีทำงานกับผู้คนมากขึ้นเท่านั้น ยิ่งประสบการณ์ของคุณมากเท่าไร คุณก็จะยิ่งพบอาการและสถานการณ์ที่ขัดขวางการทำการนวดกับผู้รับบริการน้อยลงเท่านั้น ยิ่งคุณฝึกฝนการนวดแผนไทยให้นานขึ้นและเพิ่มพูนทักษะของคุณมากขึ้น บรรดาอาการเจ็บป่วยที่ทำให้คุณไม่สามารถทำการนวดได้ก็จะยิ่งน้อยลง ความมั่นใจนี้ควรจะทำให้คุณมีความหวังและแรงจูงใจในเส้นทางเพื่อการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเรียนรู้และเติบโตอย่างต่อเนื่องในการฝึกฝนการนวดของคุณ
Member of
Thai Healing Alliance International
